Het bodemleven (bacteriën, bodemschimmels, aaltjes en andere bodemorganismen) breekt organische stof af en zet die om in mineralen waaronder stikstof. Door die mineralisatie neemt de hoeveelheid stikstof tijdens het groeiseizoen dagelijks toe met gemiddeld 0,75 kg per hectare, zo blijkt uit een demonstratieproef in Vlaanderen. Vakblad Sierteelt&Groenvoorziening beschrijft de ervaringen van onderzoekers in het artikel 'Ook je bodem levert stikstof'.

Mineralisatie

Omdat stikstofmineralisatie pas op gang komt bij een bodemtemperatuur van 10°C, vindt mineralisatie plaats vanaf begin april tot begin november. Er zijn zelfs bodems waar de mineralisatie op kan lopen tot tot 1,2 kg/ha per dag. Op jaarbasis zou er zo 150 tot 200 kilo stikstof vrijkomen uit de bodem. Uit de metingen blijkt dat de mineralisatie in augustus even terugloopt. Vocht is dan de beperkende factor.

Mineralisatie wordt beïnvloed door verschillende factoren zoals de hoeveelheid vocht, de temperatuur, de soort organische stof, het bodemleven en de beschikbaarheid van zuurstof. Elk perceel kent zijn eigen mineralisatie.

Organische mest

In het dossier 'Bodem en bemesting' besteedt het Vlaamse vakblad aandacht aan proeven om de effecten van die factoren in kaart te brengen. Hoe hoger het organisch stofgehalte in de bodem, hoe hoger de verwacht mineralisatie. Uit vaste organische stalmest mineraliseert het eerste jaar van toediening 30% van de stikstof, van groencompost maar 15%. Je kunt groenbemesters toepassen om stikstof vast te leggen. Na onderploegen mineraliseert die stikstof weer. Bladachtige groenbemesters als phacelia of bladrammenas mineraliseren sneller dan grasachtigen als Italiaans raaigras of Japanse haver.

Bodemanalyse

De beschikbaarheid van zuurstof speelt een rol bij de mineralisatie. Door mechanische onkruidbestrijding, met ondiepe grondbewerking (10 - 20 cm), kun je de mineralisatie stimuleren. Ook de zuurgraad speelt een rol. Op zure gronden mineraliseert organische stof moeilijk. Bekalking kan daarom de mineralisatie stimuleren.

Je kunt bij de bemesting rekening houden met de mineralisatie. Daarom zijn bodemanalyses belangrijk zodat je weet hoeveel stikstof je bodem levert.

(Bron foto: Shutterstock)

Hou bij bemesting rekening met stikstofmineralisatie