Monumentale bomen zijn groot, indrukwekkend en oud. Om in het Landelijk Register van Monumentale Bomen te worden opgenomen, moet een boom minstens 80 jaar oud zijn en gezond. Daarnaast wordt gekeken of een boom beeldbepalend is, cultuurhistorisch waardevol of dat de boom een bijzondere soort of cultivar is. In dat bomenregister staan nu 15.000 bomen geregistreerd. Er zijn meer plaatsen waar monumentale bomen bijgehouden worden, bijvoorbeeld op de website Monumental trees. Daar staan er nu wereldwijd meer dan 25.000 geregistreerd.

Bomenlijsten

Ook veel Nederlandse gemeenten hebben hun monumentale bomen in beeld gebracht. Ze hebben dat gedaan omdat ze hun regelgeving hebben aangepast. Ze hebben afstand gedaan van hun boomverordening. Nu geldt een strikte bescherming voor bomen die ze op hun bomenlijst hebben geplant. Voor die bomen geldt een kapverbod. Je hoeft in die gemeenten geen kapvergunning aan te vragen tenzij een boom op de lijst staat.

Bomenkaart

Uit een inventarisatie bij 390 gemeenten blijkt dat 224 gemeenten (57%) een monumentale bomenlijst heeft, zo is te lezen in het artikel 'Bijna 400.000 monumentale bomen in Nederland'. Een boom wordt als monumentaal gezien wanneer deze 100 jaar of ouder is. Gemiddeld hebben die gemeenten 890 bomen op hun bomenlijst staan. Dat is een behoorlijk aantal. Zou je dat getal doortrekken voor alle gemeenten, dan zouden er in Nederland 400.000 monumentale bomen staan. Naast een lijst hebben 85 gemeenten (22%) hun bomen ook vastgelegd op een monumentale bomenkaart. Sommige gemeenten hebben die bomenkaart op hun website toegankelijk gemaakt.

Juridische status

Omdat monumentale bomen nu een juridische status hebben, worden ze beter beschermd. Toch hebben veel monumentale bomen in steden het moeilijk. De groeiomstandigheden zijn in de loop der jaren door intensief gebruik van de ruimte veel ongunstiger geworden. Ze hebben soms te weinig ondergrondse groeiruimte. Voor monumentale bomen in het buitengebied lijkt de toekomst hoopvoller. Zij hebben nog de ruimte om te groeien.

(Bron foto: Thinkstock)

Juridische status voor monumentale bomen